سال 2050؛ دو برابر شدن نیاز به غذا

بر اساس برآوردهای جدید، ‌نیاز به غذا تا سال 2050 دو برابر خواهد شد. تولید این مقدار غذا سطح کربن دی‌اکسید و نیتروژن دفع شده به محیط را بالا برده و باعث انقراض گونه‌های زیادی می‌شود. برای اجتناب از آن دو شرط لازم است: اول استفاده از فن‌آوری‌ سطح بالای ملل ثروتمند و انطباق و بکارگیری آن در کشورهای فقیر و دوم استفاده مؤثر از کود‌ نیتروژن در همه کشور‌ها است.

Global food demand in 2050 اگر روند فعلی افزایش جمعیت، نیاز به غذا و تولیدات کشاورزی به روال فعلی ادامه یابد، تولید گازهای گلخانه‌ای در بخش کشاورزی تا سال 2050 دو برابر خواهد شد. هم اینک کشاورزی در سطح جهان نزدیک یک‌سوم گازهای گلخا‌نه‌ای را ایجاد می‌کند. قسمت عمده آن در نتیجه تخریب اراضی جنگلی و تغییر کاربری آنها است که در ضمن منجر به تهدید گونه‌های مختلف گیاهی و حیوانی نیز می‌شود.

در صورتی که ملت¬های فقیر و در حال توسعه به روش جاری به کشاورزی ادامه ‌بدهند، تا سال 2050 زمینی به وسعت بیشتر از ایالات متحده (معادل 2/5 میلیارد ایکر) جنگل‌تراشی خواهد شد. اگر ملل ثروتمند به کشورهای فقیر کمک کنند تا عملکرد تولید خود را به سطح قابل قبولی بالا ببرند، ‌این خطر کاهش یافته و تخریب اراضی جنگلی تا آن سال به نیم میلیارد ایکر کاهش خواهد یافت.

به نوشته مجموعه مقالات «آکادمی ملی علوم»، کشاورزی بشیوه فشرده و با بکارگیری کارآمد نیتروژن قادر است نیاز غذای کل جمعیت زمین را فراهم کند. این نوع کشاورزی در مقایسه با کشاورزی غیر‌فشرده که توسط ملت¬های فقیر بکار گرفته می‌شود، اثرات زیست¬محیطی کمتری دارد. کشورهای دسته اول برای تولید غذای بیشتر به از بین بردن و تخریب زمین‌ نمی‌پردازند. منافع چنین بهره‌وری بالا است. در سال 2005 عملکرد تولید غلات در ملت‌های ثروتمند سه برابر ملت‌های فقیر بوده است. تولید محصولات زراعی بشیوه فشرده، آن هم در ابعاد استراتژیک در کشورهای در حال توسعه یا نیمه‌توسعه‌یافته خسارات محیطی ناشی از تولید غذا را کاهش می‌دهد و غذای بیشتری نیز در دسترس قرار می‌دهد. سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل (فائو) اخیراً پیش‌بینی کرده است که یک افزایش 70 درصدی در تقاضا برای غذا ایجاد می‌شود. ملاحظه‌ می‌شود که بر اساس هر دو پیش‌بینی، جهان ما با مشکلات زیست‌محیطی مواجه خواهد شد مگر عملیات کشاورزی و تولید غذا برای انسانها تغییرات اساسی را تجربه کند.

اثرات محیطی تأمین تقاضای انسان‌ها بستگی به چگونگی گسترش کشاورزی در سطح جهان دارد. از بین بردن زمین‌ها برای فعالیت کشاورزی و استفاده از سوخت‌ فسیلی و کود شیمیایی برای رشد غلات موجب افزایش تولید کربن و نیتروژن شده و برخی گونه‌های گیاهی و جانوری را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

در این مقاله روش‌های متعدد تأمین نیاز غذای انسان و اثرات زیست‌محیطی آنها بررسی و مقایسه شده است. گزینه‌های موجود شامل افزایش بهره‌وری کشاورزی در اراضی موجود، صاف کردن زمین‌های بیشتر و یا ترکیبی از هر دو می‌باشد. سناریوهای مختلف مندرج در این مقاله، از نظر مقدار مصرف نیتروژن و تخریب زمین و در نتیجه تولید گاز‌های گلخانه‌ای مقایسه شده است. این سناریو‌ها از نظر شاخص‌های مزبور بطور جدی متفاوت می‌باشند. در واقع می‌توان قسمت عمده اکوسیستم‌های باقیمانده زمین را از طریق کمک به ملت‌های فقیر و تغذیه مناسب آنها حفظ کرد.

David Tilman, Christian Balzer, Jason Hill, and Belinda L. Befort. Global food demand and the sustainable intensification of agriculture. PNAS, November 21, 2011.

استفاده از مطالب سايت با ذكر منبع مجاز است                   مرتضی بیکی                                                                        ferimora@gmail.com                 تماس با سايت |