باد

باد به معنی حرکت طبیعی هوا یا گازهای اطراف یک سیاره است و از مشخصات آن سرعت، شدت و جهت آن است. باد به دو صورت محلی و جهانی می‌وزد. بادهای محلی ابزار مناسبی برای پیش‌بینی وضعیت آب و هوا در هر منطقه می‌باشند. بادهای جهانی مشخصات معینی دارند و شامل «سکون استوایی»، «باد‌های شرقی»، «باد‌های غربی» و «باد‌های شرقی قطبی» است.

بادباد به معنی جریان گازها در یک مقیاس بزرگ است. در سطح زمین باد به معنی حرکت حجم بزرگ هوا می‌باشد. در فضاهای خارجی، ‌بادهای خورشیدی به معنی حرکت گازها یا ذرات باردار از خورشید به سمت فضا است در حالی که بادهای سیاره‌ای به معنی خروج گازها بصورت عناصر شیمیایی نوری از جو سیاره به سمت فضا می‌باشد. بادها از نظر فضا، سرعت،‌ نیروی ایجادکننده، منطقه و اثر آنها طبقه‌بندی می‌شوند. قوی‌ترین بادهای مشاهده‌شده روی یک سیاره در سیستم منظومه شمسی در نپتون و زحل دیده می‌شوند. باد جنبه‌های مختلفی از قبیل «سرعت»، «غلظت گازهای درونی» و «انرژی» دارد.

در هواشناسی، ‌بادها را بر اساس شدت و جهت آنها معرفی می‌کنند. بادهای کوتاه و تند را «تندباد» و بادهای قوی با دوره متوسط را «طوفان» می‌نامند. بادهای طولانی‌مدت با توجه به قدرت آنها نام‌های متفاوتی از قبیل «نسیم»، «گردباد»، «طوفان» و امثال آن نامیده می‌شوند. بادها ممکن است بصورت طوفان‌های چند ده دقیقه‌ای تا نسیم‌های محلی باشند که از طریق گرم شدن سطح زمین رخ می‌دهند و تا چند ساعت طول می‌کشند و یا بادهای جهانی که در نتیجه تفاوت جذب انرژی خورشیدی بین مناطق اقلیمی زمین ایجاد می‌شوند.

دو دلیل عمده چرخش‌های آتمسفری بزرگ‌مقیاس گرمای تفاضلی بین استوا و قطب‌ها و نیز گردش زمین (اثر کوریولیس) می‌باشد. در منطقه حاره، ‌چرخش‌های کم‌دما بر سطح زمین و فلات‌های مرتفع منجر به باران‌های موسمی می‌شود. در مناطق ساحلی، چرخه نسیم دریا یا زمین، ‌نوع بادهای محلی را رقم میزنند. در مناطقی که زمین، ‌کوه و دره‌های متغیری دارند، نسیم‌ها بر بادهای محلی غلبه می‌یابند.

در تمدن بشر بادها الهام‌گر اسطوره‌های فراوان بوده‌اند و بر حوادث تاریخی اثر گذاشته‌اند و محدوده حمل و نقل و ‌آسایش انسان را توسعه داده‌اند و نیز نیروی قدرتمندی برای کارهای مکانیکی، برق و تفریح ایجاد کرد‌ه‌اند. باد نیروی لازم برای حرکت کشتی‌های بادبانی را فراهم می‌سازد. بالون‌های هوای گرم، از باد برای سفرهای کوتاه خود سود می‌برند و پروازهای توأم با مصرف انرژی نیز از باد برای بالا رفتن و کاهش مصرف سوخت استفاده می‌کنند. بادهای شدید درخت‌ها و ساختمان‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد.

باد در شکل‌دهی به سطح زمین اثر دارد و گاه در نتیجه انتقال خاک‌های بادآورده منجر به شکل‌گیری خاک‌های حاصلخیز می‌شود. گرد و غبار صحراهای بزرگ فواصل طولانی را می‌پیمایند. بادها بر سرعت آتش‌سوزی‌ جنگل‌ها اثر می‌گذارند. همچنین بادها موجب پراکنش بذر گیاهان و تضمین بقای آنها می‌شوند و جمعیت حشرات را پراکنده می‌سازند. باد در ترکیب با سرما، اثر منفی بر دام‌ها دارد. بادها بر ذخایر غذایی حیوانات اثر می‌گذارند و استراتژی‌های شکار و دفاع آ‌نها را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

انواع باد

بادهای محلی. بادهای محلی بادهایی هستند که در نتیجه وجود صحنه‌ها و عوارضی از قبیل کوهها، جنگل‌ها، بدنه آب‌ها و امثال آن ایجاد می‌شود. این نوع بادها اغلب تغییر می‌کنند و همان بادی است که پیش‌بینی وضع آب و هوا در مورد آن است که در تلویزیون شنیده می‌شود. این بادها ممکن است از حالت ملایم یا شدید باشد و چند ساعت بوزد. نمونه خوب این بادهای محلی، نسیم دریا و نسیم زمین و نسیم کوهستان و دره‌ها است. بادهای محلی مسافت‌های کوتاهی می‌روند.

بادهای جهانی. بادهای جهانی به معنی حرکت توده‌های بزرگ هوا است که در نتیجه چرخش زمین، شکل زمین و قدرت حرارتی خورشید ایجاد می‌شوند. دولدروم. منطقه کم‌فشار در امتداد استوا که بادهای آن آرام هستند. این منطقه کم‌فشار در نتیجه گرم شدن ثابت در نتیجه نور خورشید ایجاد می‌شود. این کمربند در محدوده 5 درجه شمالی و جنوبی استوا میوزد.

بادهای شرقی (Tropical Easterlies- Trade Winds). این باد در محدوده تا 30 درجه عرض شمالی و جنوبی میوزد.

بادهای عرض‌های جغرافیایی اسب (Horse latitudes) . نواری از باد که در حدود عرض‌های شمالی 30 درجه و جنوبی 30 درجه و بین بادهای شرقی و بادهای غربی می‌وزد.

بادهای غربی (Westerlies). بادهای بین عرض شمالی و جنوبی 30 تا 60 درجه

بادهای شرقی قطبی (Polar Easterlies). این باد‌ها نوار عرض 60 تا 90 درجه شمالی و جنوبی را پوشش می‌دهند.

https://en.wikipedia.org/wiki/Wind

استفاده از مطالب سايت با ذكر منبع مجاز است                   مرتضی بیکی                                                                        ferimora@gmail.com                 تماس با سايت |