چرا گوپی‌ها می‌پرند؟

ماهی‌های گوپی خانگی اغلب از آکواریوم‌های خانگی بیرون می‌پرند. بچه‌ها از والدین خود در این مورد سؤال می‌کنند ولی تا کنون والدین خاموش بوده‌اند. چرا گوپی‌ها قادر به این کار هستند؟ و چرا آن را انجام می‌دهند؟ یک بررسی در گوپی‌های وحشی ترینیداد نشان می‌دهد که هدف پرش آنها متفاوت از دیگر ماهی‌ها است. آنها به این طریق با پراکنده شدن، از مناطق با شدت شکار بالا فرار می‌کنند، رقابت با یکدیگر را به حداقل می‌رسانند و تنوع ژنتیکی گونه خود را بالا می‌برند.

 چرا گوپی‌ها می‌پرند؟ یکی از متخصصین مدارهای مغزی که به کنترل رفتار حیوانات می‌پردازد، تصمیم گرفت به مطالعه این رفتار در ماهی گوپی بپردازد در حالی که در اساس مشغول مطالعه تغییرات تکاملی ساقه مغز نوع خاصی از ماهی گوپی (Poecilia reticulate) بود که در جزیره ترینیداد زندگی می‌کند و نیای گوپی خانگی محسوب می‌شود. در سال شروع پروژه، یک ماهی گوپی از تانک آزمایشگاه بیرون پرید و به فنجان چایی او افتاد. خوشبختانه فنجان چای سرد بود و روی آن درپوشی قرار داشت و ماهی زنده ماند. این منجر به تصمیم جدی در این مورد شد. لازم بود با دوربین پرسرعت آنچه در پرش آنها رخ می‌دهد به دقت ثبت شود. فیلم‌های ویدئو پرسرعت و تصویربرداری دیجیتالی برای آنالیز رفتار پرش 9 عدد گوپی از گونه وحشی ترینیداد مورد ارزیابی قرار گرفت.

ماهی گوپی برای اجرای پرش خود از یک وضعیت ساکن آغاز می‌کند، به آرامی عقب میرود و سپس جهت خود را تغییر داده و به هوا می‌پرد. گوپی‌ها با آماده شدن برای پرش (رفتاری که تا آن زمان در مورد ماهی‌ها گزارش نشده بود) قادر بودند تا 8 برابر قد خود پرش کنند در حالی که سرعت پرش آنها به بیش از 4 فوت در ساعت میرسد.

گوپی‌ها به صورت هدفمند می‌پرند و ظاهراً دلیل پرش آنها متفاوت از دیگر ماهی‌ها است. ماهی‌های دیگر برای فرار از دست شکارچیان، گرفتن شکار و یا عبور از موانع سر راه در مهاجرت‌های فصلی از سطح آب بیرون می‌پرند.

بیولوژیست‌ها معتقدند که پرش ماهی‌ها یک هدف تکاملی مهم دارد و به گوپی‌ها اجازه می‌دهد به همه سکونتگاه قابل دسترس موجود در نهرهای کوهستان ترینیداد دسترسی یابند. آنها از طریق پراکنده شدن از مناطق با شدت شکار بالا فرار می‌کنند و رقابت با یکدیگر را به حداقل می‌رسانند و در نتیجه تنوع ژنتیکی گونه خود را بالا نگه می‌دارند.

Daphne Soares, Hilary S. Bierman. Aerial jumping in the Trinidadian Guppy (Poecilia reticulata). PLoS ONE, 2013; 8 (4): e61617.

استفاده از مطالب سايت با ذكر منبع مجاز است                   مرتضی بیکی                                                                        ferimora@gmail.com                 تماس با سايت |